Καφές και ανδρική γονιμότητα.

«Γιατρέ ο καφές επηρεάζει το σπέρμα;» Αυτή είναι μια συνηθισμένη ερώτηση που συχνά καλούμαι να απαντήσω. Και είναι επόμενο, γιατί αν ψάξεις στο διαδύκτιο  για απάντηση θα βρεις ένα σωρό αντιφατικές πληροφορίες  που περισσότερο μπερδεύουν παρά βοηθούν. Ας βάλουμε λοιπόν τα πράγματα σε τάξη.

Πρώτα απ’ όλα η ερώτηση είναι υπεραπλουστευμένη. Αν θέλουμε να την θέσουμε σωστά θα πρέπει  να την αντικαταστήσουμε με την ακόλουθη:

«Επηρεάζει η πρόσληψη καφεΐνης τα ποιοτικά και ποσοτικά χαρακτηριστικά του σπέρματος, και αν ναι από ποια επίπεδα και πάνω συμβαίνει αυτό;»

Κι αυτό γιατί δεν είναι μόνο  ο  καφές που περιέχει καφεΐνη (ή αλλιώς 1-3-7 τριμεθυλξανθίνη) αλλά και άλλα ροφήματα όπως το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου κόλα, η σοκολάτα κ.ά.

Πριν από λίγα χρόνια λοιπόν έγινε μια μεγάλη έρευνα στη Δανία σχετικά με το θέμα(βιβλιογραφική παραπομπή 1). Σε αντίθεση με παλιότερες έρευνες (βιβλ. παρ. 2 έως7) που είχαν γίνει είτε σε υπογόνιμους άνδρες (βιβλ. παρ. 2,3,4,6,7) είτε σε άνδρες που είχαν χειρουργηθεί για κιρσοκήλη (βιβλ. παρ. 5), η συγκεκριμένη έγινε σε υγιή άτομα του γενικού πληθυσμού και μάλιστα σε μεγάλο δείγμα (2554 άτομα).

Αφού κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με την κατανάλωση προϊόντων που περιέχουν καφεΐνη υποβλήθηκαν σε εξέταση σπέρματος (σπερμοδιάγραμμα). Στη συνέχεια διερευνήθηκε αν υπήρχε διαφορά των παραμέτρων του σπέρματος τόσο σε σχέση με την συνολική πρόσληψη καφεΐνης όσο και με την κατανάλωση του κάθε προϊόντος ξεχωριστά.  Ο υπολογισμός της συνολικής κατανάλωσης καφείνης βασίστηκε στις εξής συγκεντρώσεις (κατά προσέγγιση):

Μία κούπα καφέ (150ml) αντιστοιχεί σε 115mg καφείνης, μια κούπα τσάι σε 70mg, ένα μπουκάλι κόλα (500ml) σε 70mg, μια μικρή σοκολάτα (50gr) σε 7mg.

Η μελέτη έδειξε ότι η μικρή και η μέτρια κατανάλωση καφέ δεν επηρεάζει το σπέρμα, ενώ η μεγάλη (>800mg ημερησίως, δηλαδη περιπου 7 κούπες) επιδρά αρνητικά τόσο στο συνολικό αριθμό, όσο και στη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Το ίδιο και μάλιστα σε μεγαλύτερο βαθμό συμβαίνει σε όσους καταναλώνουν πάνω από ένα λίτρο κόλα. Βρέθηκε ότι επηρεάζεται αρνητικά η συγκέντρωση ο συνολικός αριθμός και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων, πράγμα το οποίο απ’ ότι φαίνεται είναι αποτέλεσμα όχι μόνο της καφεΐνης αλλά και άλλων  συστατικών που περιέχει.

Βιβλιογραφικές παραπομπές:

1. Jensen TK, Swan SH, Skakkebæk NE, et al. Caffeine intake

and semen quality in a population of 2,554 young Danish men.

Am J Epidemiol. 2010;171(8):883–891.

2. Vine MF, Setzer RW Jr, Everson RB, et al. Human sperm

morphometry and smoking, caffeine, and alcohol consumption.

Reprod Toxicol. 1997;11(2-3):179–184.

3. Marshburn PB, Sloan CS, Hammond MG. Semen quality and

association with coffee drinking, cigarette smoking, and ethanol

consumption. Fertil Steril. 1989;52(1):162–165.

4. Adelusi B, al-Twaijiri MH, al-Meshari A, et al. Correlation

of smoking and coffee drinking with sperm progressive

motility in infertile males. Afr J Med Med Sci. 1998;27

(1-2):47–50.

5. Sobreiro BP, Lucon AM, Pasqualotto FF, et al. Semen analysis

in fertile patients undergoing vasectomy: reference values and

variations according to age, length of sexual abstinence, seasonality,

smoking habits and caffeine intake. Sao Paulo Med J.

2005;123(4):161–166.

6. Oldereid NB, Rui H, Purvis K. Life styles of men in barren

couples and their relationship to sperm quality. Int J Fertil.

1992;37(6):343–349.

7. Parazzini F, Marchini M, Tozzi L, et al. Risk factors for unexplained

dyspermia in infertile men: a case-control study.

Arch Androl. 1993;31(2):105–113.