Είναι γνωστό ότι η δυνατότητα παραγωγής των ωαρίων στις γυναίκες μεταβάλετε πτωτικά με την ηλικία. Όμως υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση καθώς διάφοροι παράγοντες τόσο επίκτητοι όσο και κληρονομικοί επηρεάζουν την πορεία αυτής της μετάπτωσης και της τελικής έλευσης της κλιμακτηρίου. Προφανώς η παρακολούθηση της εξέλιξης αυτής της φυσιολογικής διαδικασίας είναι πολλές φορές σημαντική για τον προγραμματισμό τεκνοποίησης. Άλλες φορές πάλι βοηθάει ζευγάρια που δεν έχουν καταφέρει να τεκνοποιήσουν φυσιολογικά για μεγάλο χρονικό διάστημα, να αποφασίσουν αν θα συνεχίσουν ή αν θα προχωρήσουν σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Κατά καιρούς διάφορες ορμόνες χρησιμοποιήθηκαν για τον προσδιορισμό της ΄γήρανσης΄ των ωοθηκών, όπως η FSH, η LH, τα οιστρογόνα και άλλες. Το μειονέκτημά τους όμως ήταν η έντονη διακύμανσή τους κατά τη διάρκεια του κύκλου που δυσκόλευε την αξιολόγησή και την ερμηνεία τους.
Γι’ αυτό η Αντιμυλλέριος ορμόνη, (Antimüllerian hormone - ΑΜΗ) θεωρήθηκε εξέταση επιλογής για την αξιολόγηση της κατάστασης των ωοθηκών. Τα πλεονεκτήματά της είναι ότι: Δεν επηρεάζεται από τον καταμήνιο κύκλο, έχει καλή προγνωστική αξία είναι σχετικά οικονομική και δεν είναι επεμβατική εξέταση. Τα επίπεδά της αντικατοπτρίζουν τον αριθμό ωαρίων που ωριμάζουν ώστε να χρησιμοποιηθούν στους επόμενους κύκλους (functional ovarian reserve - FOR). Η ορμόνη αυτή είναι μια γλυκοπρωτεΐνη μέλος της υπεροικογένειας του TGF, που ρυθμίζουν την ανάπτυξη των ιστών και τη διαφοροποίηση.
Σαν φυσιολογικές τιμές ή καλύτερα τιμές αναφοράς συνήθως δίνονται:
Επιθυμητή 1.0 ng/mL έως 3.0 ng/m
Χαμηλή <1.0 ng/mL
Εξαιρετικά χαμηλή < 0.4 ng/mL.
Τι θα πρέπει να περιμένει όμως μια γυναίκα που κάνει αυτή την εξέταση, ανάλογα με την ηλικία της;
Μια προσέγγιση αναμενόμενων τιμών ΑΜΗ που λαμβάνει υπόψη και την ηλικία είναι η ακόλουθη:
· Μέχρι 25 ετών: >3.0 ng/mL.
· Μέχρι 30 ετών: >2.5 ng/mL.
· Μέχρι 35 ετών: >1.5 ng/ mL.
· Μέχρι 40 ετών: >1 ng/mL.
· Μέχρι 45 ετών: >0.5 ng/mL.
Πρέπει βέβαια να λαμβάνεται υπ’ όψη ότι αυξημένα επίπεδα της ορμόνης μπορούν να βρεθούν σε γυναίκες που πάσχουν από το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών καθώς και από όγκους ωοθηκών, ενώ μειωμένα επίπεδα μπορεί να έχουμε σε γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά χάπια.
Τα επίπεδα της ΑΜΗ λοιπόν μπορούν να φωτίσουν μια σημαντική πτυχή της γονιμότητας. Όμως μιλώντας για γονιμότητα θα πρέπει πάντα να λαμβάνονται υπ’ όψη όλοι οι παράμετροι που την καθορίζουν καθώς είναι ένα θέμα πολυπαραγοντικό.